2020/57 7252 sayılı Dijital Mecralar Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun

Resmi Gazete’nin 28 Temmuz 2020 tarihli nüshasında yayınlanan 7252 sayılı Dijital Mecralar Komisyonu Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla, mali mevzuatta aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır.

• TBMM bünyesinde 17 kişiden oluşan Dijital Mecralar Komisyonu kurulmuştur.
• İşsizlik sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikler ile kısa çalışmaya ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
• İş Kanunu’nda yapılan düzenleme ile, işçi çıkarmaya ilişkin yasağın 1 yıl daha uzaması sağlanırken, uygulamaya bazı istisnalar getirilmiştir.
• 50 kişiden az çalıştıran kişiler için iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin başlama süresi, 1 Ocak 2024 tarihine uzatılmıştır.
• Diğer bazı kanunlarda değişiklikler yapılmıştır.

Kamuoyunda “mini torba kanun” olarak da adlandırılan 7252 sayılı Kanun toplam 12 maddeden oluşmakta olup bu Kanunla yapılan düzenlemeler aşağıda açıklanmıştır.

DİJİTAL MECRALAR KOMİSYONU DÜZENLEMESİ

7252 sayılı Kanuna adını veren Dijital Mecralar Komisyonu, aynı Kanunun 1’nci maddesinde düzenlenmiştir. Yapılan düzenlemeye göre, Dijital Mecralar Komisyonu, TBMM nezdinde kurulmuştur. Komisyonun üye sayısı 17 olup, dağılımı TBMM’de bulunan siyasi parti gruplarının, parti grupları içesindeki toplam üye sayılarına göre belirlenir. Komisyonun görevleri özetle aşağıdaki gibidir. (7252 sayılı Kanun md. 1/3).

• TBMM kanun tekliflerini ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini görev alanı yönünden inceleyerek görüş sunmak,
• İnternet kullanımının kanunlara, bireylerin kişilik haklarına, temel hak ve özgürlüklere uygun bir şekilde gelişmesine dönük görüş ve öneriler sunmak,
• İnternet kullanımı yoluyla işlenen suçlara karşı etkin mücadele etmek vb. konularda görüş vermek.

Komisyonun çalışma usul ve esasları hakkında, 7252 sayılı Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, TBMM içtüzüğü hükümleri uygulanacaktır. Resmi Gazete’de yayımı (28 Temmuz 2020) tarihinde yürürlüğe giren maddenin yürütmesine TBMM Başkanı yetkilidir.

KISA ÇALIŞMA UYGULAMASINA İLİŞKİN CUMHURBAŞKANI’NIN YETKİSİ GENİŞLETİLMİŞTİR.

7252 sayılı Kanunun 3 ve 4’ncü maddeleri ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nda düzenlemeler yapılmıştır. 7252 sayılı Kanun madde 3’te yapılan düzenleme ile, Cumhurbaşkanı’na kısa çalışmalarla ilgili yapacağı süre uzatımlarında “kısa çalışma ödeneğinin süresini sektörel olarak ayrı ayrı veya bir bütün olarak” belirleme yetkisi verilmiştir. Bu düzenleme ile Cumhurbaşkanı, Kovid 19 salgını nedeniyle kısa çalışma süresini 31 Aralık 2020 tarihine kadar uzatma ve düzenlemeyi sektörel olarak belirleme yetkisine sahip kılınmaktadır. Cumhurbaşkanı, yasal düzenleme sonrasında, süre uzatımına dönük henüz bir yetki kullanımı yapmamıştır.

Yapılan bu değişiklik sonrasında, Koronavirüs salgını nedeniyle yapılan kısa çalışmayı düzenleyen 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun Geçici 23’ncü maddesi aşağıdaki gibi olmuştur.

KISA ÇALIŞMA UYGULAMASINI SONLANDIRAN İŞVERENLERE TEŞVİK VERİLMİŞTİR.

7252 sayılı Kanun md.4 ile yapılan düzenleme ile Yeni Koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle, kısa çalışma ödeneğinden ve nakdi ücret desteğinden yararlanan işyerlerinde, haftalık normal çalışma sürelerine dönülmesi halinde, sosyal güvenlik primlerinin asgari ücrete tekabül eden kısmının üç ay süresince işsizlik sigortası fonundan karşılanmasına imkân sağlanmaktadır. Başka bir ifade ile kısa çalışmadan dönülmesi halinde, herhangi bir ücretli için ödenebilecek maksimum tutar, asgari ücretli bir çalışan için hesaplanan SGK primlerinin aylık tutarı (956,48 TL) kadar olacaktır. Hesaplama aşağıdaki gibidir.

Aşağıdaki oranlardan görüldüğü üzere, SGK primlerinin Prime Esas Kazanca oranı %32,5’i bulmaktadır.

Bu durumda, asgari ücretli birisi için hesaplanan aylık SGK prim (2943 * %32,5=) 956,48 TL, aynı zamanda, işverenler için ödenebilecek destek tutarı olacaktır.

Yapılan bu düzenleme ile çalışma hayatının kısa süre içerisinde normalleşmesine katkı yapılmak istenmektedir. Konuyu düzenleyen 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 26’ncı maddesi aşağıdaki gibidir.

7252 sayılı Kanunun 3 ve 4’ncü maddeleriyle yapılan kısa çalışma uygulamasına ilişkin değişiklikler 28 Temmuz 2020 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

İŞ AKİTLERİNİN FESİH YASAĞI 30 HAZİRAN 2021 TARİHİNE UZATILMIŞTIR

İş Kanunu’nun geçici 10’ncu maddesinde 7244 sayılı Kanunla yapılan bir düzenleme ile, Kovid 19 salgını nedeniyle, iş sözleşmelerinin işveren tarafından feshi sınırlandırılmış, sınırlama Cumhurbaşkanı Kararı ile 17 Ağustos 2020 tarihine uzatılmıştır. Mevcut düzenlemeye göre, işveren çalışanın sözleşmesini madde kapsamına herhangi bir tazminat ödemeksizin askıya alabilmekte, çalışanlara ise Türkiye İşsizlik Fonundan günlük 39,24 TL (Aylık 1.170,20 TL) ücret ödenmektedir. (Uygulamanın detayları ECC Denetimin 19 numaralı Sirkülerinde açıklanmıştır.)

İş Kanunu geçici md. 10 düzenlemesine göre, işverenler üç ayı geçmemek üzere çalışanları tamamen veya kısmen ücretsiz izne ayırabilir. Bu madde kapsamında ücretsiz izne ayrılmak, işçiye haklı nedene dayanarak sözleşmeyi fesih hakkı vermemektedir

Öte yandan, 7252 sayılı Kanunun 5’nci maddesi ile yapılan düzenleme ile, İş akdinin feshine ilişkin istisnai durumlar genişletilmiş ve uygulamanın yürürlük süresini ve işverenin ücretsiz izne çıkarabileceği süreleri uzatma konusunda Cumhurbaşkanına verilen yetkinin kullanılma süresi 30 Haziran 2021 tarihine uzatılmıştır

Yeni düzenleme çerçevesinde, işveren aşağıdaki durumlar dışında, işverenler çalışanla olan iş akdini feshedemez. (Aşağıda b,c,d bentlerinde gösterilen haller, 7252 sayılı Kanun ile getirilen yeni istisnai durumları içermektedir.)

a. İş Kanunun 25/1- (II) numaralı bendinde ve diğer kanunların ilgili hükümlerinde yer alan ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri sebepler,
b. Belirli süreli iş veya hizmet sözleşmelerinde sürenin sona ermesi,
c. İşyerinin herhangi bir sebeple kapanması ve faaliyetinin sona ermesi,
d. İlgili mevzuatına göre yapılan her türlü hizmet alımları ile yapım işlerinde işin sona ermesi halleri,

4857 sayılı Kanunun Geçici 10’ncu maddesinde yer alan hükümlere aykırı olarak iş sözleşmesini fesheden işveren veya işveren vekiline, sözleşmesi feshedilen her işçi için fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası verilir.

7252 sayılı Kanunu’nun 5’nci maddesinde yapılan değişiklik sonrasında, İş Kanunu’nun Geçici 10’ncu maddesi aşağıdaki gibi olmuştur.

Diğer taraftan, geçici nitelikteki uygulamadaki değişiklikler 28 Temmuz 2020 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

İŞYERİ GÜVENLİĞİ UZMANI VE İŞYERİ HEKİMİ BULUNDURMA ZORUNLUĞU BAZI İŞLETMELER YÖNÜNDEN ERTELENMİŞTİR.

50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri ile kamuya ait işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmesine ilişkin hükmün yürürlük süresi 31 Aralık 2022 tarihine ertelenmiştir. Söz konusu ertelemeye gerekçe olarak Yeni Koronavirüs (Kovid 19) salgını nedeniyle eğitimlerin ve sınavların aksaması sebebiyle oluşacak uzman ve hekim açıklarının oluşması gösterilmiştir.

Şayet söz konusu düzenleme yapılmamış olsa idi, 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için işyeri güvenliği ve işyeri hekimi bulundurma zorunluluğu 1 Temmuz 2020 tarihinde başlamış olacaktı. Yapılan bu düzenleme ile söz konusu mecburiyet 2,5 yıl ertelenmiş olmaktadır.

Söz konusu düzenleme, 1 Temmuz 2020 tarihinde yürürlüğe girmektedir. Bu nedenle, söz konusu işyerleri için işyeri güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bulundurma zorunluluğu yürürlüğe girmemiştir.

DİĞER DÜZENLEMELER

7252 sayılı Kanunla yapılan diğer düzenlemeler özetle aşağıdaki gibidir

Manisa ili Soma ilçesinde bulunan bazı kömür ocaklarında çalışan ve kıdem tazminatlarını alamayan işçilerin kıdem tazminatlarının belli şartlar altında Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu tarafından ödenmesi öngörülmüştür. Uygulamanın detayları 7252 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinde yer almaktadır.

TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunda ve Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığında 2547 sayılı Kanunun 38’nci maddesi çerçevesinde görevlendirilenlere anılan maddede yer alan kısıtlamalara tabi olmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre en yüksek devlet memuruna ödenen tutarı geçmemek üzere ödeme yapma konusunda Cumhurbaşkanınca tespit edilen ücretin ödenmesi öngörülmüştür. Düzenleme 7252 sayılı Kanunun 2’nci maddesinde yer almaktadır.

Otoyollardan ücret ödemeden geçen araçlara, geçiş ücretinin 4 katı tutarında idari para cezası uygulanmaktadır. Ödemesiz geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde, geçiş ücretinin ödenmesi halinde, söz konusu ceza uygulanmamaktadır. 7252 sayılı Kanunun 9’ncu maddesi ile yapılan düzenleme ile, söz konusu uygulama, yabancı plakalı araçları da kapsayacak şekilde genişletilmektedir.

5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun geç. Md. 2 uyarınca, resmi binalarda, park vb. alanların engellilerin en geç 8 yıl içinde erişimine uygun hale getirilmesi öngörülmüştür. 7252 s. Kanun md. 7 ile, uyumu sağlamaya ilişkin olarak ilgili kamu idarelerine verilen ek süre, 2 yıldan 3 yıla çıkarılmıştır.

Elektronik Kimlik Doğrulama Sistemi, kurulmasına dönük olarak 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nda düzenleme yapılmıştır. Düzenleme 7252 sayılı Kanunun 8’nci maddesinde yer almaktadır.

7252 sayılı Kanun, düzenlenmiş bir halde Sirkülerimizin ekinde yer almaktadır.

Saygılarımızla,
Dr. Celal Çelik
Yeminli Mali Müşavir

Ek : 7252 sayılı Dijital Mecralar Komisyonu Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişlik Yapılması Hakkında Kanun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir