2020/68 Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği Yayımlandı

Transfer fiyatlandırması uygulamasına ilişkin açıklamalar, 1 nolu Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliğinde yer almaktadır.

1 Eylül 2020 tarihli Resmi Gazetede yer alan 4 numaralı Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği (TRF GT) ile 1 nolu TRF GT güncellenmiştir. Yapılan güncellemede, daha önce çeşitli Kanunlar ve Cumhurbaşkanı Kararları yapılan değişiklikler, 1 nolu TRF GT’ne işlenmek suretiyle güncelleştirilmiştir. 4 nolu TRF GT ile yapılan düzenlemeler aşağıda özetlenmiştir. 

İLİŞKİLİ KİŞİ TANIMI YENİDEN YAPILMIŞTIR 

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 13/2 maddesinde 6728 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeye paralel olarak, Genel Tebliğ bazında da ilişkili kişi tanımı yeniden yapılmıştır. Yeni tanımlamaya göre,

“İlişkinin doğrudan veya dolaylı olarak ortaklık kanalıyla oluştuğu durumların örtülü kazanç dağıtımı kapsamında sayılması için en az %10 oranında ortaklık, oy veya kâr payı hakkının olması şartı aranır. Ortaklık ilişkisi olmadan doğrudan veya dolaylı olarak en az %10 oranında oy veya kâr payı hakkının olduğu durumlarda da taraflar ilişkili kişi sayılır. İlişkili kişiler açısından bu oranlar topluca dikkate alınır.” 

Genel Tebliğin 2. maddesinde konuyu açıklayan örneklere yer verilmiştir. 

EMSAL FİYATIN TESPİTİNDE FİYATLAMA YÖNTEMLERİ YENİDEN DÜZENLENMİŞTİR 

İşlemsel Kar Yöntemlerine aşağıdaki fiyatlama yöntemleri eklenmiştir. 

  • İşleme dayalı net kar marjı yöntemi, 
  • Kar bölüşüm yöntemi 

Yapılan örneklerle, fiyatlama yöntemlerinin nasıl uygulanacağı açıklanmıştır. İşlemsel kâr yöntemleri ile geleneksel fiyatlama yöntemleri arasındaki hiyerarşi ortadan kaldırılmıştır. Böylece, 6728 sayılı Kanun değişiklikleri ve OECD transfer fiyatlandırması rehberine uyum sağlanmıştır. 

PEŞİN FİYATLANDIRMA ANLAŞMALARI 5 YIL İÇİN GEÇERLİ OLABİLECEKTİR

Transfer fiyatlandırma yöntemini belirleme konusunda, mükellef kurum ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın anlaşma yaparak belirlemesi mümkündür. Yapılan Tebliğ düzenlemesi ile anlaşma süresinin 5 yıl için geçerli olabilmesi öngörülmüştür. Söz konusu süre değişiklik öncesindeki Genel Tebliğde 3 yıl idi. 

Mükellefler anlaşmayı yenilemek istedikleri takdirde, anlaşma süresi bitiminden en geç 6 ay (eski düzenlemeye göre 9 ay) önce, yeni anlaşma için İdareye başvurmak zorundadırlar.

TRANSFER FİYATLANDIRMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNE UYULMASI HALİNDE, VERGİ ZİYAI CEZASI %50 ORANINDA İNDİRİMLİ UYGULANMAKTADIR 

Transfer fiyatlandırmasına aykırı bir şekilde fiyat belirlenmesi halinde, ortaya vergi ziyaı çıkabilmektedir. Hazine bünyesinde ortaya çıkacak vergi ziyaı için, kayba uğratılan vergi tutarının bir katı oranında vergi ziyaı cezası kesilmektedir

Diğer taraftan, 6728 sayılı Kanunla getirilen düzenleme uyarınca, mükelleflerin transfer fiyatlandırmasına yönelik belgelendirme yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getirmesi halinde, örtülü olarak dağıtılan kazanç sebebiyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş ya da eksik tahakkuk ettirilmiş olan vergiler için, vergi ziyaı cezasının %50 indirimli olarak uygulanacaktır.

Tebliğde yapılan açıklama, Kanuni düzenlemenin 1 sayılı Genel Tebliğe eklenmesi şeklindedir.

YENİ RAPORLAMA YÜKÜMLÜLÜKLERİ GETİRİLMİŞTİR

1 sayılı Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliğinde sadece bir çeşit rapor öngörülmüştü ve raporun ismi Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu idi. 

4 sayılı Genel Tebliğ ile, hem söz konusu raporun içeriği değiştirilmiş hem de Genel Rapor ve Ülke Bazlı Rapor adında 2 farklı yeni rapor sisteme eklenmiştir.

GENEL RAPOR 

Bu raporu sadece, Çok Uluslu İşletmeler grubuna dahil kurumlardan, bir önceki yıllık net satışları 500 milyon TL ve üzerinde olup bir önceki bilanço aktif toplamı 500 milyon TL’den yüksek olan kurumlar tarafından hazırlayacaklardır

Raporun hazırlanma mecburiyeti, 1/1/2019 tarihinden sonra başlayan hesap dönemleri için başlamaktadır. 

Tebliğ düzenlemesindeki tanımlar aşağıdaki gibidir.

Grup: Ortaklık ya da kontrol ilişkisi aracılığıyla bağlı olan ve yürürlükteki muhasebe ve finansal raporlama standartları uyarınca, konsolide finansal tablolar hazırlaması gereken ya da gruptaki herhangi bir işletmenin hisseleri borsada işlem görse idi, konsolide finansal tablolar hazırlaması gerekecek olan işletmelerin tümünü ifade eder. 

Çok uluslu işletmeler grubu: Farklı ülkelerde mukim olan iki veya daha fazla işletmenin dahil olduğu grubu veya bir işletmenin başka bir ülkede işyeri veya daimi temsilcisi aracılığıyla faaliyette bulunmasından dolayı vergiye tabi olması nedeniyle oluşan grubu ifade eder. 

İşletme: Çok uluslu işletmeler grubunun konsolide finansal tablolarına dahil edilmiş ayrı ticari birimini, işyeri veya daimi temsilcisini ifade etmekte olup çok uluslu işletmeler grubunun bağlı işletmelerini kapsar. Sadece büyüklük veya önem derecesi bakımından çok uluslu işletmeler grubunun konsolide finansal tablolarının dışında tutulmuş ayrı ticari birimler ve herhangi bir amaçla ayrı finansal tabloların hazırlandığı işyeri veya daimi temsilciler de işletme kapsamı içindedir. 

Genel raporun, çok uluslu işletmeler grubuna bağlı kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, ilgili hesap dönemini takip eden hesap döneminin sonuna kadar hazırlanması ve bu süre sona erdikten sonra istenmesi durumunda, İdareye veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara ibraz edilmesi gerekmektedir. Buna göre, 2019 yılına ilişkin Genel Raporun en geç, 31.12.2020 tarihine kadar hazırlanması ve istenildiğinde ibraz edilmesi gerekmektedir. 

Genel raporun sunulmasına ilişkin yükümlülük aşağıdaki tabloda özet olarak gösterilmiştir. 

Bu tabloda, çok uluslu işletmeler grubuna dahil, Türkiye’de bulunan işletmenin mali tablo değerleri yer almaktadır. Tablo değerlerine göre, A Kurumunun 2018 yılı cirosu 500 milyon TL üstündedir ve 31.12.2018 tarihli bilanço aktif toplamı, 500 milyon TL’den yüksektir. Bu kurumuna, genel rapor hazırlaması gerekmektedir. Öte yandan, tabloda görünen, B, C ve D Kurumlarının ise genel rapor hazılama yükümlülükleri yoktur. 

Raporun Şekli, ekteki Tebliğin 7.2. bölümünde detaylı olarak açıklanmıştır. 

ÜLKE BAZLI RAPOR

Tebliğ düzenlemesine göre, raporlanan hesap döneminden bir önceki hesap döneminin konsolide finansal tablolarına göre toplam konsolide grup geliri, 750 milyon Avro ve üzerinde olan çok uluslu işletmeler grubunun Türkiye’de mukim nihai ana işletmesi veya vekil işletmesi, raporlanan hesap döneminden sonraki on ikinci ayın sonuna kadar ülke bazlı raporu hazırlar ve elektronik ortamda İdareye sunar.  

Buna göre, 2018 yılı konsolide grup yıllık geliri 750 milyon Euro ve yukarısında olan, gruba ait Türkiye’de bulunan kurumları ülke bazlı raporu hazırlayıp Gelir İdaresi Başkanlığına sunması gerekmektedir. Öte yandan, Türkiye’nin imzaladığı anlaşmalar uyarınca, Türkiye ile bilgi değişimi yapan bir ülke idaresine ana işletme tarafından bu raporun sunulması ve raporun da Türk vergi idaresince paylaşılması halinde, ülke bazlı raporun Türkiye vergi idaresine sunulmasına gerek bulunmamaktadır.

Tebliğ’de, ülke bazlı rapor uygulamasına dönük kullanılan kavramların açıklamaları aşağıdaki gibidir

Nihai ana işletme: Çok uluslu işletmeler grubunun, işletmenin mukim olduğu ülkede uygulanan muhasebe ve finansal raporlama standartları uyarınca, konsolide finansal tablolar hazırlaması gereken ya da hisseleri, mukim olduğu ülkede borsada işlem görse idi, konsolide finansal tablolar hazırlaması gerekecek olan hakim işletmesini ifade eder. 

Vekil işletme: Çok uluslu işletmeler grubu tarafından nihai ana işletmeye yegâne vekil olarak tayin edilmiş ve ülke bazlı raporu çok uluslu işletmeler grubu adına sunacak olan işletmeyi ifade eder. 

Raporlayan işletme: Çok uluslu işletmeler grubu adına, ülke bazlı raporu sunacak olan işletmeyi ifade eder. Nihai ana işletmesi Türkiye’de mukim olan çok uluslu işletmeler grubunda, ülke bazlı raporu İdareye nihai ana işletme sunar. Ancak, vekil işletme veya çok uluslu işletmeler grubunun Türkiye’de mukim işletmelerinden biri de raporlayan işletme olabilir. 

Diğer taraftan, ülke bazlı raporun, izleyen yıl sonuna kadar, (2019 yılı raporunun 31.12.2020 tarihine kadar) hazırlanması ve Gelir İdaresi Başkanlığı’na internet üzerinden BTRANS sistemi ile mükellefler tarafından bizzat veya SMMM ve YMM’ler tarafından sunulması gerekmektedir.

Diğer taraftan, ülke bazlı raporlama Kapsamına giren çok uluslu işletmeler grubu üyeleri tarafından; nihai ana işletme veya vekil işletme olup olmadıkları ve grup adına hangi işletmenin raporlama yapacağı ile hesap dönemi hakkındaki bilgiler, her yıl, raporlanacak hesap dönemini takip eden yılın Haziran ayı sonuna kadar Ek-5’teki içeriğe ve İnternet Vergi Dairesinde yer alan açıklamalara uygun şekilde “ülke bazlı raporlamaya ilişkin bildirim formu” doldurularak elektronik ortamda İnternet Vergi Dairesi üzerinden verilecektir. Diğer taraftan, 2019 hesap dönemi için Ülke Bazlı Raporlama  bildirim formunun verilme süresi 30 Ekim 2020 tarihine ertelenmiştir.(Tebliğ Geçici md.1)

Hazırlanacak ülke bazlı rapor ve ek formların içeriği, Genel Tebliğin 7.4. bölümünde düzenlenmiştir. 

YILLIK TRANSFER FİYATLANDIRMASI RAPORU

Bu raporu, ciro kriterine bakılmaksızın, aşağıdaki kurumlar vergisi mükelleflerinin hazırlaması mecburiyeti bulunmaktadır.

  • Büyük mükellefler Vergi Dairesi mükellefleri, yurt içi, yurt dışı, yurt dışı şube ve serbest bölgede bulunan ilişkili kişilerle yaptıkları faaliyetler, 
  • Serbest bölgede bulunan mükellefler, yurt içi ilişkili kişilerle yapılan faaliyetler, 
  • Diğer kurumlar vergisi mükellefleri ise, serbest bölgelerde ve yurt dışında bulunan ilişkili kişiler ve yurt dışı şubeleriyle olan faaliyetler

Raporların, tıpkı eskiden olduğu gibi, kurumlar vergisi beyannamesinin verilme süresine kadar hazırlanması gerekmektedir. Raporların otomatik olarak Gelir İdaresine verilmesi öngörülmemiş olup, hazırda bekletilen raporun inceleme elemanı ya da vergi dairesinin isteği üzerine, ilgili makama sunulması gerekmektedir.

Yıllık transfer fiyatlandırması raporunun kapsamı, aşağıda özetlenmiştir. 

Raporun içeriği, Tebliğin 7.3. bölümünde yeniden düzenlenmiştir

Saygılarımızla,
Dr. Celal Çelik
Yeminli Mali Müşavir

Ek : 4 Seri No’lu Transfer Fiyatlandırması Genel Tebliği

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir